İlim ve Okumak Üzerine…

Bir cuma günü. Odamda, aklımda fikirler dolanıyorum. Kâh kitapları açıp altı çizili cümlelere bakıyorum, kâh cuma vaktinin bereketiyle dualar ve hayallerle pencereden gökyüzünü izliyorum.

Hayalhanem her zamanki gibi eskileri misafir ediyor…

Mesela, bir eski zaman medresesinde hecelenen Kur’an sesleri duyuyorum, kendisi minik yüreği, kâinat kadar kocaman olan çocuklardan.

İlmin konuşulduğu hangi yer varsa orayı hayal ediyorum. Belki Kıraathaneleri. Anlamını gerçekten yaşayan kıraathaneleri… İlmi azık edip çayına, baki muhabbetlerle doyan gönülleri…

Edebiyle ilim tahsil edenleri hayal ediyorum sonra. Öğrendikçe; kendini ilmin sahibi görüp kibirlenenleri değil, ilmin emanetçileri olduğunu bir an aklından çıkarmayıp tevazunun göğüne kanatlananları…

Eski kitap kokusu doluyor sanki genzime. Ya da ben öyle hissetmek istiyorum. O eski kitapların arasında mürekkebi tazecik notlar ve belki üstüne nice tefekkürler edilmiş çiçek yaprakları görüyorum. Sadece kitapları değil tüm kâinatı okuduklarını anlıyorum.  İlmin: edep, tevazu, naiflik, zarafet kazandırdığı o zamanları özlüyorum.

TV’lerin, telefonların ve nice soğuk tenekelerin esir alamadığı o muhabbet dolu evleri hayal ediyorum. Akşamları evlatlarını ve hanımını dizi dibine alıp, ilim öğrenen, ilmihal okuyan babaları…

Niye bunları yazdın dersen/derse içimdeki ses, cevabım; “Bu güzel zamanları unutmamak, unutturmamak istiyorum. Yaşamak, yaşatmak istiyorum!”

Bunları düşlerken, bir köşeye not aldığım yazma fikri hatırıma geliyor: Kitap ve okumak…

Nice kelamlar edildi belki bu konu için. Ben cahil dahi cüret edip kelam etmeye çalışmışım, biliyorum… Ya da bilmiyorum. Bilmemenin sırrına eren Yunus misali “ben bilmem” demek istiyorum…

Ve sizi not aldığım altı çizili satırlar ve değerli kelamlarla baş başa bırakıyorum.

• Allah’tan faydalı ilim isteyiniz, faydasız ilimden Allah’a sığınınız. (Hadis-i şerif ,sünnen-i ibn-i mace)
• Lokman, oğluna buyurdu ki; “Âlimlerle otur, hikmet sahiplerinin sözünü dinle! Allahü Teâla, bahar yağmuru ile toprağa hayat verdiği gibi, ölü kalpleri hikmet nurları ile diriltir. İlim, cennete giden bir yol, gurbette arkadaş, yalnızlıkta sırdaştır. İlim, iki cihanda kurtuluş, düşmana karşı siperdir. İnsan için hayâ, gözler için ziyadır.”
• İlim maldan hayırlıdır. Çünkü malı sen korursun fakat ilim seni korur. Mal harcamakla azalır, ilim sarf etmekle çoğalır. (Hz. Ali)
• İnsanın diğer mahlûkattan üstünlüğü ilim iledir. (İmam-ı Gazali)
• İnsan, bu âleme ilim ve dua vasıtasıyla tekemmül etmek için gelmiştir. (Bediüzzaman)
• Öğrenip amel eden ve öğrendiklerini öğreten bir kimse, gökler âleminde hayırla yâd edilir.(Hadis-i şerif)
• Her gün sofraya oturduğumuz gibi, her gün bir kitabın kapağını açmayı, Müslüman standardı haline getirmeliyiz. (Nureddin Yıldız)
• Kitap zekâyı kibarlaştırır. (Cemil Meriç)
• Eğer ilim, “hazmıyla” birlikte gelmemişse o ilim insanı bozar, yolunu şaşırtır. İlmin hazmıyla beraber gelmesi ne demek?

İlk merhalede o ilmin şümulüyle kavranması demektir. O ilmin asli gayesinin ne olduğunu, o ilimle ne yapılabileceğini, yani o ilmin faydasını kavramak, ilimle doğru istihraç yapabilecek bir melekeyi kazanmak demektir.

Saniyen, ilmi dolayısıyla kibre, gurura düşmemek…Yani aradan nefsaniyeti çekmek, mahviyeti çoğaltmak… İlmi arttıkça cehlinin derinliğini fark etmek. Ve en önemlisi, Allah’ın lütfu olmadıkça hiçbir şeyi bilemeyeceğini idrak etmek demektir. (Rasim Özdenören)

• Diploma ile biten okumalar kısırdır. Kitap kapaklarının sınırlarını belirlediği okumalar eksiktir. İlim, beşikte başlamalı; mezara kadar sürmelidir. İlim odur. (Nureddin Yıldız)
• “ Kitaba verilen para harcama değil, yatırımdır.”
• Kim ilim arama yolunda olursa, cennet de onu arama yolunda olur. (Hz.Ali)
• Oku, şayet sana bir hisli yürek lazımsa, Oku; zira onu yazdım, iki söz yazdımsa. (Mehmet Akif Ersoy)