Kaygusuz Abdal Kimdir?

1341 yılında Alaiye’de (Alanya) doğmuştur. Asıl adı Alaeddin Gaybi’dir. Babası Alaiye Beyi Hüsameddin Mahmud’dur. İyi bir öğrenim görmüştür. Hacı Bektaşi Veli‘den sonra Bektaşîlik tarikâtının başına geçen Abdal Musa’ya bağlanarak tasavvuf yoluna girmiştir. Genç yaşta Abdal Musa’ya derviş olarak Kaygusuz adını almıştır.

Kaygusuz Abdal, Bektaşî erkannâmesi üzerinde bazı düzenlemeler yaparak Bektaşîliğin ilk “erkannâmesini” hazırladı. Böylece Bektaşîlik Tarikâtı’nın ilk “tüzük yapıcısı” “Kaygusuz Abdal” olmuştur. XIV’üncü asrın sonlarında Abdal Musa’nın isteği üzerine yanına kırk dervişi alıp Mısır’a giderek bir tekke açmış ve Bektaşîliği yaymaya çalışmıştır.

Hicaz, Suriye ve Irak‘da Kerbela-Necef dolaylarında dolaşarak Anadolu’ya dönmüştür. Rumeli’nin Yanya, Filibe ve Manastır şehirlerinde de bulunmuştur. Sonra da Mısır’a dönmüştür.

Hem aruz ölçüsü hem de hece ölçüsü ile şiirler yazmıştır. Şiirlerinde samimi bir anlatımdan birdenbire alaycı bir dile veya tekerlemeye geçmekte, normal hayatta olağan görebileceğimiz bazı hareketleri alaya almakta ve hicvetmektedir. Bazı şiirleri ise ilahi ve nutuk tarzındadır.

Şiirlerinin birçoğunda Kaygusuz takma adını kullanan ozan, bazı şiirlerinde Serayi adını da kullanır. Kaygusuz Abdal, 1444 yılında 103 yaşında yılında öldüğü zaman Mısır’daydı ve vasiyeti üzerine tekkesinin yanındaki bir mağaraya gömülmüştür.

” Aşk ile geldim cihana, meskenim dağlar menem Terk edip cümle sivayı, mahrem-i tevhid menem Guş edince men aref esrarını, mest olan ehkâr menem Şöyle ikrar verdim ol dem Gaygusuz Abdal menem ”

Eserleri:

– Divân

– Sarây-nâme

– Minber-nâme

– Dil-güsâ

– Gevher-nâme

– Budala-nâme

– Cefriyye-i Kaygusuz

– Mesnevi

– Muglâta-nâme (Kitab-ı miğlate)

– Esrâr-i Hurûf

– Vücûd-nâme